WESTERTOREN

De Westertoren (voltooid 1638) is de hoogste kerktoren van Amsterdam, 85 meter hoog ( 87meter  incl. de haan). Hij staat ong. 85 cm. uit het lood en een van de bekendste bezienswaardigheden van de hoofdstad. Verreweg de meest bezongen en beschreven kerktoren van Amsterdam, bijgenaamd 'de Lange Jan', 'de Ouwe Wester' of 'de Parel van de Jordaan'. Ontworpen door  stadsbouwmeester Hendrick de Keyser (1565-1621)Een jaar na aanvang van de bouw overleden en zijn de kerk en toren, onder leiding van zijn zoon, stadssteenhouwer en bouwmeester Pieter de keyser en stadsmetselaar Cornelis Dankersz de Rij, verder afgebouwd.

In de 17de eeuw onderging Amsterdam opnieuw een aanzienlijke uitbreiding van zijn grondgebied. Omstreeks 1613 werd begonnen met de aanleg van de beroemde grachtengordel: Herengracht, Keizersgracht en Prinsengracht( het eerste deel hiervan tot aan de leidsegracht; na 1655 doorgetrokken tot over de Amstel). Dit uitbreidingsplan was ontworpen door de stadstimmerman Hendrick Jacobsz. Staets en de landmeter Lucas Jansz. Sinck. Hier vestigden zich vooral de rijke kooplieden. Ten westen van de Prinsengracht onstond het zg. 'Nieuwe Werk' de tegenwoordige Jordaan. In deze wijk vonden vooral werklieden en kleine handelaren een onderdak. Natuurlijk waren ook in deze nieuwe stadswijken kerken nodig. Het eerst onstond de Noorderkerk op de Noordermarkt, in 1620-1623 gebouwd. Maar al in 1615 werden plannen gemaakt voor een veel grotere kerk in de grachtengordel: de tegenwoordige Westerkerk (1620-1631) Tegelijk met de bouw van de kerk begon men ook met de toren aan de westzijde hiervan. Hendrick de Keyser had oorspronkelijk de toren een bekroning willen geven die zou bestaan uit een twaalfhoekige en daarboven een achthoekige geleding, maar tien jaar na zijn dood werd zijn ontwerp op uitdrukkelijke wens van het stadsbestuur ingrijpend veranderd; de toren kreeg nu een bekroning van uitsluitend vierkante geledingen. De keizerskroon uit het oorspronkelijk ontwerp werd gehandhaafd.

Luidklokken (luiklokkken) en carillon (beiaard)

De Westertoren heeft 3 luidklokken, 2 slagklokken en 50 carillon klokken.

De Eerste luidklok (midden) weegt 3137 kg., middellijn 164 cm., slagtoon B, gegoten in 1686 door Claude frèmy.

De Tweede luidklok (noordzijde) weegt 1495 kg., middellijn 131cm., slagtoon Dis, gegoten in 1658 door Francois Hemony.

De Derde luidklok (zuidzijde) weegt 800 kg., middellijn 109cm., slagtoon Fis, ook in 1658 gegoten door Francois Hemony.

De grootste slagklok ( heeluurklok, slagtoon F) van Amsterdam  is in 1636 gegoten  door Assuerus Koster en weegt 7509 kg. De tweede, ook door Assuerus Koster in 1636 gegoten slagklok (halfuurklok, slagtoon A) weegt 3700kg en hangt helemaal bovenin,  vlak onder de keizerskroon.

Het carillon bestaande uit 50 klokken (met nu een totaal gewicht van 10215kg), oorspronkelijk in 1658 gegoten door Francois Hemony en waarvan heden nog 24 Hemony klokken die in 1959 door de Klokkengieterij Firma Eijsbouts te Asten zijn gerestaureerd en schoongemaakt. Er zijn een aantal kleinere klokken vernieuwd. Het carillon wordt elke dinsdag van 12:00 tot 13:00 bespeelt door beiaardier Boudewijn Zwart.

De keizerskroon

Boven op de Westertoren bevindt zich de keizerskroon ontworpen door Hendrick de Keyzer naar voorbeeld van de kroon van keizer Rudolf II (1552-1612). Maximiliaan I verleende in 1489 aan de stad Amsterdam het recht de keizerskroon boven haar wapen te voeren. Van 1906 tot 2006 geel van kleur en tijdens de restauratie 2006-2007 heeft restauratiearchitect Walter Kramer (1937-2010) de kroon weer terug gebracht naar de originele kleur blauw.

Anno

In het natuurstenen gedeelte van de toren, boven het wapen van Amsterdam staat op vierzijden vermeld: Anno 1637 in latijnse cijfers.

cb  staat voor M of 1000

b   staat voor D of  500

C  staat voor C  of  100

X    staat voor  X of   10

V   staat voor V   of    5

I    staat voor  I   of    1

Impression: